Υπάρχει εικονοστάσι στο σπίτι σας; Οι εικόνες ακούνε; Οι εικόνες βλέπουν;

Στο Ορθόδοξο σπίτι πρέπει να υπάρχει εικονοστάσι με την εικόνα του Χριστού, της Παν­αγίας και την εικόνα του Αγίου πού ιδιαίτερα τιμά η οικογένεια.

Μια εικόνα δηλαδή στην ό­ποια εικονίζεται ό Άγιος τού οποίου το όνομα φέρει ό οικοδεσπότης, ή μία ει­κόνα πού έρχεται κληρονομιά από το παρελθόν.

Στο δωμάτιο της Ορθόδοξης οικογένει­ας υπάρχουν τα στέφανα μέσα σε κα­σετίνα με εικόνα τού Χριστού και της Παναγίας, θα υπάρχει όμως και ο Ε­σταυρωμένος πάνω από κάθε κρεβάτι όλων των μελών της οικογενείας.

Στο δωμάτιο των αγοριών εικόνες με τούς Αγίους πού έχουν τα ονόματα τους και στο δωμάτιο των κοριτσιών αντιστοίχως. Ακόμα κάπου πρέπει να υπάρχει το ει­κονοστάσι της οικογένειας με το καντήλι αναμμένο.

Αλήθεια, τί προσφέρουν οι άγιες ει­κόνες στη ζωή της οικογένειας και στους επισκέπτες; Γράφει ένας συγγραφέας πού ασχολείται με το βαθύ νόημα των εικόνων ότι ή εικόνα είναι ό ορατός λό­γος. Όταν διαβάζουμε τον λόγο του Θε­ού στην Αγία Γραφή, Παλαιά και Και­νή, έχουμε τον γραπτό λόγο του Θεού-όταν ακούμε μία κατήχηση ή ένα λόγο εκκλησιαστικό, ένα κήρυγμα, έχουμε τον προφορικό λόγο τού Θεού.

Όταν βλέπουμε μια εικόνα, έχουμε τον ορατό λόγο τού Θεού. Δηλαδή όταν βλέπουμε την εικόνα της Σταυρώσεως, έχουμε μπροστά μας το γεγονός της Σταυρώ­σεως.

Όταν βλέπουμε την εικόνα του ά­γιου Δημητρίου, έρχεται στη σκέψη μας το μαρτύριο του Αγίου. Με αυτό τον τρό­πο ξαναθυμίζει ή εικόνα την πίστη της Εκκλησίας μας, την πίστη πού θέλει τον χριστιανό να νιώθει εγγύτητα προς το ει­κονιζόμενο πρόσωπο.

Οι εικόνες μας θυμίζουν τη ζωή του Χριστού, τα θαύματα Του, τις ευλογίες Του στα παιδιά, τη δράση Του, τον Μυ­στικό Δείπνο και τόσα άλλα. Η εικόνα της Θεοτόκου μας θυμίζει ότι Εκείνη εί­ναι η Μητέρα όλων μας.

Είναι αυτή πού πρεσβεύει κάθε στιγμή στον Χριστό, τον Υιό της, για τη σωτηρία μας. Ό λαός μας την τιμά ξεχωριστά με τόσους ιερούς Ναούς και εκλεκτή εικονογραφία.

Οι ει­κόνες στα δωμάτια των παιδιών όμιλούν για τη ζωή και το έργο του Αγίου πού φέρουν το όνομα του και πού ό πατέρας και ή μάννα το επαναφέρουν στη μνή­μη τους περιγράφοντας τον βίο του Α­γίου.

Ένα ερώτημα πού το θέτουν ίσως όλοι εκείνοι πού τις εικόνες τις θεωρούν διακοσμητικό στοιχεία και όχι ιερά αν­τικείμενα πού βοηθούν στον αγώνα και την προσευχή:

«Οι εικόνες ακούνε; Οι εικόνες βλέπουν; Οι εικόνες εκπληρώ­νουν το αίτημα του πιστού πού το θέ­τει μπροστά τους με προσευχή, με κλά­μα, με πόνο;»

Να ανατρέξουμε στον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Λέει ο Άγιος ότι μία κόρη πού ήταν έτοιμη να υ­ποκύψει σε αμαρτία, καθώς είδε τη σε­βάσμια εικόνα του αγίου Πολέμωνος, συγκλονίστηκε τόσο πολύ, ώστε ντρά­πηκε γι’ αυτό πού πήγαινε να κάνει και ανέστρεψε την πορεία της και έφυγε από τον πειρασμό.

Έχουμε την όσια Μαρία την Αιγύπτια. Είναι γνωστή η μετάνοια της. Είναι γνω­στή η αγιότητα της. Η Εκκλησία την τιμά δύο φορές τον χρόνο. Λόγω της απρόσεκτης ζωής της, μια αόρατη δύ­ναμη την εμπόδιζε να εισέλθει για να προσκυνήσει τον Σταυρό του Κυρίου.

Τότε, ατενίζοντας την εικόνα της Θεοτό­κου στην είσοδο του ναού της Αναστά­σεως, ζήτησε από την Παναγία να της επιτρέψει να μπει, και η Παναγία της το επέτρεψε.

Αλλά ρωτάνε σήμερα μερικοί: Τί κά­νουν οι εικόνες; Ποιους ρωτάτε και για­τί τούς ρωτάτε; Να ρωτήσετε τις μαννάδες πού ξενυχτούν γονατιστές, τούς πατεράδες, τις αδελφές, τούς αδελφούς. Αυτούς θα ρωτήσετε και θα σάς πουν. Ναι, θα σάς πουν ότι οι εικόνες δεν είναι απλώς διακοσμητικοί πίνακες.

Οι εικό­νες μας φέρνουν σε επαφή με τα εικο­νιζόμενα πρόσωπα, και αυτά τα πρό­σωπα, οι Άγιοι, μάς ακούν, βλέπουν και πρεσβεύουν για τα αιτήματα των προσευχομένων. Ναι- δοκιμάστε, αν θέλετε, θα το δείτε κι εσείς.

Θα τελειώσουμε με κάτι ακόμη για το τί ρόλο έχουν οι εικόνες στο σπίτι μας. Οι εικόνες είναι οι φύλακες του σπιτιού και τού ήθους του σπιτιού μας και του ήθους των μελών της οικογένειας.

Ό επισκέ­πτης βλέπει τις εικόνες, αντιλαμβάνεται την πίστη της οικογένειας και προσαρ­μόζει κατά την επίσκεψη του τα λόγια του και τη συμπεριφορά του προς την πίστη και το ήθος αυτής της οικογένειας. Αυτό είναι ή ασφάλεια της οικογενείας. Και την προσφέρουν οι εικόνες με την παρουσία τους.

Δεν είναι ούτε τα ξύλα ούτε τα χρώμα­τα ούτε οι μπογιές. Είναι οι εικόνες. Είναι εικόνες ζωντανών προσώπων πού έζησαν κάποτε, μαρτύρησαν την αλή­θεια του Χριστού, αλλά και εξακολου­θούν να ζουν. Γι’ αυτό και ακούν τις προσευχές μας και βοηθούν να έλθουν λύσεις στα προβλήματα μας με την ευ­λογία του Θεού.

πηγή

Τὶς εἰκόνες τῶν Ἁγίων νὰ προσκυνᾶς

Τὶς εἰκόνες τῶν Ἁγίων νὰ προσκυνᾶς, γιατί αὐτοὶ συσταυρώθηκαν μὲ τὸν Κύριο, κάνοντας στὸ πρόσωπό σου τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ καὶ φέρνοντας στὴ μνήμη σου τὴ συμμετοχή τους στὰ παθήματα τοῦ Χριστοῦ. Ἐπίσης καὶ τὰ ἅγια σκηνώματά τους καὶ ὅποιο λείψανο τῶν ὀστῶν τους, γιατί δὲν χωρίστηκε ἀπὸ αὐτὰ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, ὅπως καὶ ἀπὸ τὸ προσκυνητὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ δὲν χωρίστηκε ἡ Θεότης κατα τὸν ζωοποιὸ Τοῦ θάνατο. Ἔτσι πράττοντας καὶ δοξάζοντας ἐκείνους ποὺ δόξασαν τὸν Θεό, θὰ δοξασθης κι ἐσὺ μαζὶ ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ θὰ ψάλλης σὰν τὸν Δαυΐδ: "Τίμησα πολὺ τοὺς φίλους Σου, Θεὲ μοῦ (Ψαλμ. 138,17).

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς

Η Παναγία και ο Αρχάγγελος στην εικόνα του Ευαγγελισμού

Στην εικόνα, ο αρχάγγελος Γαβριήλ είναι αποστελλόμενος στην Παναγία, γι΄ αυτό τα πόδια του είναι ανοιχτά. Όπως βλέπετε, έχει το χέρι του εκτεταμένο, της δείχνει κάτι. Αν ήταν λειτουργός και λειτουργούσε το μυστήριο (όπως μπορείτε να δείτε) στην εικόνα της Βαπτίσεως, τα χέρια του θα ήταν κλειστά. Και μάλιστα καλυμμένα με ένα ύφασμα. Ενώ βλέπετε, αν το χέρι είναι ανοικτό, κάτι δεικνύει. Ο Θεός του λέει κάτι να πει. Δεν είναι το δικό του το χέρι. Δανείζει το χέρι του, στο Θεό.

Ας δούμε την κεφαλή του Αγγέλου. Βλέπετε πως ο Άγγελος έχει μια κορδέλα. Αυτή η κορδέλα στην αγιογραφία είναι η σαρκική, υλική έκφραση της νοεράς προσευχής. Ο Άγγελος συγκεντρώνει το πλούσιο του νοός του, μπροστά στο Θεό. Για αυτό έχει κι αυτήν την κορδέλα. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι αυτή η συγκέντρωση. Και προσέξτε, που η απεικόνιση της κεφαλής δεν είναι προφίλ, ούτε κατά πρόσωπον. Είναι απεικόνιση κατά τα τρία τέταρτα, όπου βλέπουμε και τα δυο του μάτια. Αυτό που μας ενδιαφέρει πάρα πολύ είναι να βλέπουμε και τα δυο του τα μάτια. Και το βλέπουμε αυτό και σε όλους τους αγίους.

Ο Άγγελος κρατάει στα χέρια του ένα ραβδί. Ποτέ δεν θα δούμε στην ορθόδοξη αγιογραφία τον Άγγελο με εκείνη τη ρομαντική έκφραση, να μεταφέρει κάποιο κρίνο. Δεν υπάρχει παράδοση που να αναφέρει κάτι τέτοιο και ούτε μας λέει η Αγία Γραφή ότι ο Άγγελος κρατάει ραβδί στα χέρια του. Το ραβδί για εμάς έχει ένα θεολογικό συμβολισμό. Το ραβδί ήτανε πάντοτε το αντικείμενο το οποίο χρησιμοποιούσαν οι αγγελιοφόροι για να αναγγείλουν τα μηνύματά τους. Το ραβδί σημαίνει πως ο Άγγελος έρχεται να αναγγείλει κάτι. Δεν κρατάει ένα λουλούδι για να ωραιοποιήσει την κατάσταση ή να δώσει ένα δώρο στην Παναγία. Αυτό είναι λάθος. Είναι ρομαντική αντιμετώπιση του πράγματος. Και η εκκλησία μας ποτέ στην αγιογραφία δεν κάνει ρομαντική αντιμετώπιση του πράγματος, αλλά πάντοτε κάνει κατανυκτική αντιμετώπιση του γεγονότος.

Να έρθουμε λίγο στην Παναγία. Και βλέπετε την Παναγία καθήμενη. Και το καθήμενη δηλώνει μία βεβαιότητα. Το χέρι της Παναγίας που είναι ανοιχτό δηλώνει κίνηση αποδοχής. Σημαίνει «αποδέχομαι». Η αποδοχή δηλώνεται ταυτόχρονα με το κεκλιμένο της κεφαλής. Υπάρχει μια ελαχίστη μικροτάτη κλίση, η οποία δηλώνει ταυτόχρονα με την έκφραση της ανοιχτής παλάμης, την αποδοχή. Μια ελαχίστη μικρή ταπείνωση που δεν είναι εμφανής. Δηλαδή, δεν είναι μια εκρηκτική ταπείνωση. Θα μπορούσε να ήταν κι αυτό ένα στοιχείο ρομαντικό ή εκκωφαντικό. Η ανοιχτή παλάμη δηλώνει την αποδοχή.

Με το άλλο το χέρι η Παναγία κρατάει ένα αντικείμενο. Είναι μία ρόκα όπου γνέθει. Δηλώνει ταυτόχρονα αυτό που είναι η Παναγία. Που είναι η τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ. Που προσομοιάζει με τα αγγελικά τα τάγματα και είναι τιμιωτέρα από όλα αυτά. Ταυτόχρονα όμως παραμένει άνθρωπος και εργάζεται και τα ανθρώπινα. Για αυτό κρατάει αυτήν την ρόκα. Κανείς μέσα στη ζωή της εκκλησίας δεν είναι μόνο πνευματικός άνθρωπος. Επειδή φέρει και τα σαρκικά και τη σαρκική φύση - που δεν είναι αμαρτία το σαρκικό - κάνει και τα ανθρώπινά του έργα. Είναι εργασία. Και να θυμάστε όλη η ασκητική θεωρία και η νηπτική θεωρία της Ορθοδοξίας κρίνεται στην εναλλαγή, δηλαδή στην ταυτόχρονη λειτουργία της εργασίας και της προσευχής. Για αυτό έχει αυτή τη ρόκα η Παναγία.

πηγή

Έτσι πρέπει να ασπαζόμαστε τις εικόνες

- Γέροντα, ὅταν εἶμαι στενοχωρημένη, πῶς θὰ βρῶ παρηγοριά;

- Νὰ καταφύγεις στὴν προσευχή. Καὶ μόνον τὸ κεφάλι σου νὰ ἀκουμπήσεις σὲ μία εἰκόνα, θὰ βρεῖς παρηγοριά. Κᾶνε τὸ κελλί σου σὰν ἐκκλησάκι μὲ εἰκόνες ποὺ σὲ ἀναπαύουν , καὶ θὰ δής, θὰ βρίσκεις μέσα σὲ αὐτὸ πολλὴ παρηγοριά. 

- Μερικὲς φορές, Γέροντα, κατὰ τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς ἀσπάζομαι τὶς εἰκόνες. Εἶναι σωστό;

- Σωστὸ εἶναι . Κανονικὰ ἔτσι πρέπει νὰ ἀσπαζόμαστε τὶς εἰκόνες: Νὰ ξεχειλίζει ἡ καρδιά μας ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστό, τὴν Παναγία καὶ τοὺς Ἁγίους, καὶ νὰ πέφτουμε , νὰ προσκυνοῦμε τὶς ἅγιες εἰκόνες τους.

Μία χρονιὰ, στὶς 26 Μαρτίου, ποὺ γιορτάζουμε τὴν Σύναξη τοῦ Ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ, προσευχόμουν ὄρθιος μπροστὰ στὶς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Παναγίας. Γιὰ μία στιγμὴ βλέπω τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Παναγία νὰ κινοῦνται σὰν ζωντανοί! «Χριστέ μου, εἶπα, εὐλόγησε μέ». Καί, καθὼς ἔπεφτα νὰ προσκυνήσω, μία ἔντονη εὐωδία γέμισε τὸ κελλί. Μὲ ἐπίασε τρέλλα! Τὸ χαλάκι ποὺ εἶχα στρωμένο κάτω, ἂν καὶ ἦταν γεμάτο χῶμα, ἀκόμη καὶ αὐτὸ εὐωδίαζε. Ἔμεινα γονατιστὸς καὶ....

ἀσπαζόμουν αὐτὸ τὸ χαλάκι. Τέτοια εὐωδία!

- Γέροντα, ὅταν προσεύχομαι, βοηθάει νὰ φέρω στὸν νοῦ μου τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ;

- Κοίταξε, ὅταν προσεύχεσαι μπροστὰ σὲ μία εἰκόνα, ἡ εἰκόνα βοηθάει, γιατί ἀπὸ τὴν εἰκόνα περνᾶς στὸ εἰκονιζόμενο πρόσωπο . Ὅταν ὅμως προσεύχεσαι νοερῶς καὶ εἶσαι σκυμμένη μὲ κλειστὰ τὰ μάτια, δὲν πρέπει νὰ φέρνης στὴν φαντασία σου εἰκόνες, γιατί μπορεῖ νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῆ τὸ ταγκαλάκι καὶ νὰ σοὺ τὰ παρουσιάση σὰν ὁράματα, γιὰ νὰ σὲ πλανήση καὶ νὰ σοὺ κάνει κακό.

Ἰδίως ἡ εὐχὴ καλὰ εἶναι νὰ γίνεται μὲ καθαρὸ νοῦ, χωρὶς λογισμοὺς ἢ παραστάσεις, ἔστω κι ἂν αὐτὲς εἶναι εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ ἢ παραστάσεις ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή, γιατί αὐτὸ εἶναι ἐπικίνδυνο, ἰδιαίτερα γιὰ ὅσους ἔχουν πολλὴ φαντασία καὶ ὑπερηφάνεια. Μόνον ὅταν ἔρχονται ρυπαροὶ ἢ βλάσφημοι λογισμοὶ , μποροῦμε νὰ χρησιμοποιήσουμε παραστάσεις ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή. Ἡ καλύτερη ὅμως «παράσταση» εἶναι ἡ συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητός μας καὶ τῆς ἀχαριστίας μας.

πηγή

Ο Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης για την τιμή της Θεοτόκου και τις βλασφημίες των αιρετικών

«Οι Ορθόδοξοι χριστιανοί είναι σαν μια οικογένεια. Είναι τα τέκνα του Θεού. Και σε μία καλή οικογένεια, τα μέλη της τρέφουν μεγάλο σέβας προς τη Μητέρα (τη Θε­οτόκο), καθώς επίσης τα μικρότερα αδέλφια σέβονται τα μεγαλύτερα και προσπαθούν να τα μιμηθούν.

Ταλαίπω­ροι αιρετικοί! Γιατί να μη συμβαίνη το ίδιο και με σας; Γιατί δεν σέβεστε, όπως οφείλατε, τη Μητέρα του Θεού και δεν την τιμάτε στη λατρεία σας; Γιατί δεν τιμάτε επί­σης τούς Αγγέλους και τους Αγίους; Γιατί δεν τούς θέτε­τε ως πρότυπα μιμήσεως; Θέλετε να τιμάτε μόνο τον Θεό και μόνον Αυτόν να λατρεύετε; 

Αλλά θα έπρεπε να θυμηθήτε ότι ή Μητέρα του Κυρίου Ιησού Χριστού, οι Άγγε­λοι και οι Άγιοι είναι λαμπρές εικόνες του Θεού, φίλοι του Θεού, όπως ό Αβραάμ ονομάσθηκε φίλος του Θεού. Πως λοιπόν μπορείτε να τιμάτε (όπως ισχυρίζεσθε) τον Θεό, και να μην τιμάτε τις ζωντανές εικόνες του Θεού, τα τέκνα και τους φίλους του Θεού;».

πηγή