"Να πιστεύεις ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο εξαίσιο, βαθύτερο, συμπαθητικότερο, πιο συνετό, πιο γενναίο και πιο τέλειο από το Χριστό, κι όχι μόνο δεν υπάρχει αλλά και με θερμή αγάπη λέω στον εαυτό μου ότι δεν μπορεί και να υπάρξει. Ακόμα περισσότερο, αν κάποιος μου αποδείκνυε ότι ο Χριστός είναι εκτός αλήθειας, κι αν πράγματι η αλήθεια ήταν εκτός Χριστού, τότε θα προτιμούσα να παραμείνω με τον Χριστό, παρά με την αλήθεια (Ντοστογιέφσκι)

16.8.13

Ο Άγιος Τιμόθεος Επίσκοπος Ευρίπου

   O Άγιος Τιμόθεος, γεννήθηκε στον Κάλαμο Αττικής το 1510. Το αρχικό του όνομα ήταν Τάσος Καλαμιώτης. Αφού διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα στην γενέτειρά του από κάποιον σχετικά μορφωμένο κληρικό, συνέχισε τις σπουδές του στην Αθήνα, με έξοδα πιθανότατα του επισκόπου Ωρεών που ήταν ο πνευματικός του. Αποφασίζοντας να ιερωθεί, εκάρη μοναχός, λαμβάνοντας το όνομα Τιμόθεος, και ορίσθηκε διάκονος, ίσως και γραμματέας του επισκόπου Ωρεών, τον οποίο στη συνέχεια διαδέχθηκε. Αργότερα προήχθη σε μητροπολίτη Ευρίπου.

   Ασκητικός και αφιλοχρήματος στην προσωπική του ζωή, ο Τιμόθεος προάσπισε με σθένος τα υλικά συμφέροντα και την περιουσία της μητροπόλεως του. Προσπαθώντας να προστατεύσει το χωριό Πολιτικά από τις αρπακτικές διαθέσεις της σταυροπηγιακής I.M. Αγίου Νικολάου Γαλατάκη, ήλθε αντιμέτωπος με τον πασά του Ευρίπου, τον οποίον οι μοναχοί της Mονής Γαλατάκη ανέμιξαν στην διένεξή τους με την τοπική μητρόπολη. Προκειμένου να εξοντώσει τον Τιμόθεο, ο πασάς τον παρουσίασε ως εχθρό του κράτους, κατηγορώντας τον ότι είχε αντιταχθεί στην -βραχύβια- εντολή του όντως χριστιανομάχου σουλτάνου Σελίμ Β’, να μετατραπούν οι εκκλησίες σε τζαμιά. Την κρίση επέτεινε ο απόηχος της ήττας του οθωμανικού στόλου στις Εχινάδες Νήσους (ναυμαχία της Ναυπάκτου) από τις συνασπισμένες χριστιανικές δυνάμεις της Δύσεως υπό τον δον Χουάν τον Αυστριακό. Ειδοποιηθείς το 1572, είτε από την χριστιανή γυναίκα του πασά είτε από οθωμανούς κατοίκους του Ευρίπου στους οποίους ήταν πολύ αγαπητός, ότι απειλούταν η ζωή του, κατέφυγε, μαζί με δύο άλλους κληρικούς της μητροπόλεως, στην γενέτειρά του τον Κάλαμο, πιθανώς στην Ι.Μ. Καλολιβαδίου. Λίγο αργότερα, μη αισθανόμενος επαρκώς ασφαλής από τις απειλές του πασά, και ακολουθούμενος από άλλους μοναχούς, κατευθύνθηκε προς το Όρος των Αμώμων, όνομα με το οποίο ήταν τότε γνωστό το Πεντελικό όρος, περνώντας από το Μπουγιάτι Αττικής (Άγιο Στέφανο), το Καστράκι, το ασκητήριο του Αγίου Γεωργίου του Κοκκιναρά και το Θαλάσσι, βαλτώδη τοποθεσία στους πρόποδες του Πεντελικού. Έφθασε έτσι στην Αγία Τριάδα «του Νερού», κοντά στην οποία αποφάσισε να παραμείνει. Το γεγονός ότι συντομότατα η εκκλησία αυτή, λόγω της καλής φήμης του μητροπολίτη, άρχισε να χρησιμοποιείται ως κυριακό σκήτης, καθώς λειτουργούνταν σ’ αυτήν κάθε Κυριακή οι ασκητές της ευρύτερης περιοχής, έκαμε τον Τιμόθεο που στο μεταξύ είχε αποφασίσει να ιδρύσει μία νέα μονή, να τους προτείνει να συγκεντρωθούν σ’ αυτήν και να συγκοινοβιάσουν. Η επιλογή της θέσης της καθορίσθηκε από την εύρεση, μέσα στις αγριελιές -στην θέση όπου λεγόταν ότι κατά την αρχαιότητα υπήρχε ιερό της Αθηνάς- ενός σκελετού ασκητή, που έφερε στο θώρακά του μια εικόνα της Θεοτόκου. Έτσι η μονή αφιερώθηκε στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Η ίδρυση και η απαρχή της ανεγέρσεως της μονής χρονολογείται στα 1578, χρονολογία την οποία όχι μόνον συγκράτησε η συλλογική μνήμη των πατέρων της μονής και η οποία μεταγενέστερα αποτυπώθηκε, μαζί με δυο άλλες σημαντικές χρονολογίες της ιστορίας της μονής, σε επιγραφή γραμμένη σε ελεγειακό μέτρο, στην κεντρική είσοδο του καθολικού και η οποία επανατοποθετήθηκε στην ίδια θέση μετά την σχεδόν εκ βάθρων ανακατασκευή του το 1953:

«ΕΤΕΙ ΑΦΟΗ’ Ήδ’ υπό Τιμοθέουυ Ευβοίης αρχιθύταο/ Ιρή δωμήθη Θειοτόκοιο Μονή».

αλλά και σε απλοϊκό χάραγμα, σύγχρονο του κτήτορα, στο υπέρθυρο της εισόδου του μοναστηριακού κοιμητηρίου το οποίο δυστυχώς κατεδαφίσθηκε πρόσφατα με την εξαίρεση του κοιμητηριακού ναού που τιμάται στη μνήμη του Αγίου Νικολάου. Ενόσω κτιζόταν η μονή, ο Τιμόθεος, φίλος ων της ησυχίας, αποτραβήχτηκε στο ασκηταριό του Αγίου Γεωργίου (κατ’ άλλους του Αγίου Νικολάου) του Χωστού, στην Καρυττό (ή Γαργηττό), στα νότια κράσπεδα του Πεντελικού.
   Όπως στα χρόνια της αρχιερατείας του στον Εύριπο, ο Άγιος Τιμόθεος συνδύασε την πνευματική προκοπή της υπ’ αυτόν αδελφότητας με την οικονομική της αυτάρκεια. Θέλοντας να απαλλάξει την Πεντέλη από την παρουσία των ποιμένων που το καλοκαίρι έβοσκαν τα κοπάδια τους στην περιοχή όπου κτιζόταν η μονή, ο Τιμόθεος αγόρασε μέρος της περιοχής Γέρακα, στην οποία αυτοί ξεχειμώνιαζαν, με αποτέλεσμα αυτοί να απομακρυνθούν, εγκαθιστάμενοι, κατά μία εκδοχή στα Λαμπρικά, κοντά στο Κουρσουλά (το μετέπειτα Κορωπί), σε έκταση που λέγεται ότι αγόρασε ο άγιος με σκοπό να την ανταλλάξει με τον πλησιέστερο γέροντα. Εξ ού και το γεγονός ότι μεταγενέστερα κείμενα αποκαλούν Κορωπιώτες τους βοσκούς που βρήκε ο άγιος να βόσκουν τα κοπάδια τους στην Αγία Τριάδα «του Νερού». Ο κτήτορας αγόρασε επίσης την Παλαιά ή Μικρή Βραώνα, κτήμα με επτακόσια δένδρα ελαιόδενδρα, ανάμεσα στα Σπάτα (δηλ. μέρη του Σπάτα) και το Μαρκόπουλο.
   Αλλά η τύρβη που μοιραία συνεπάγεται η διοίκηση μιας μονής, και πιθανότατα εσωτερικές έριδες στους κόλπους της αδελφότητας που αριθμούσε πλέον περί τους ογδόντα μοναχούς, έκαμαν τον Τιμόθεο να εγκαταλείψει τη μονή του και το Πεντελικό και να αποσυρθεί, στα 1580 στον Άγιο Γεώργιο Βρα(υρ)ώνας, τον οποίο ανακαίνισε και στον οποίο πρόσθεσε κελιά και αποθήκες. Καλλιεργώντας -όπως και παλαιότερα στην Χαλκίδα- καλές σχέσεις με τους μουσουλμάνους περιοίκους, ο Τιμόθεος πλεύρισε με την βάρκα του πειρατικό πλοίο που μόλις είχε κουρσέψει τα παράλια της Αττικής, και πέτυχε την απελευθέρωση των γιών μιας τουρκάλας γαιοκτήμονος που κατοικούσε στον Πύργο της Βραώνας. Ευγνώμων εκείνη του δώρισε –μέσω αυτού και στη μονή– μέρος του Μεγάλου ή Νέου Βραώνα, προς την πλευρά του Μαρκόπουλου.
   Η εμφάνιση νέου μεγάλου γαιοκτήμονα στην περιοχή, συσπείρωσε τους χωρικούς εναντίον του. Μετά από πολλές προστριβές και βρίσκοντας μια ημέρα καμένη την βάρκα του από τους χωρικούς του Σπάτα (Σπάτων), ο Τιμόθεος διαπεραιώθηκε στην αντικρινή Κέα, όπου κατ’ άλλους φιλοξενήθηκε από τον τοπικό επίσκοπο στην επισκοπή, ενώ κατ’ άλλους ίδρυσε εκεί νέο μοναστήρι στην μνήμη του Αγίου Παντελεήμονος. Πέθανε περί το έτος 1590.
   Εμφανισθείς σε όνειρο σε μοναχό της Μονής Πεντέλης, τον διέταξε να μεταφέρει τα οστά του πίσω στη μονή. Εκεί τοποθετήθηκαν, μαζί με ένα «χρυσόβουλλο» (γράφει ο Κύριλλος, πατριαρχικό πιθανώς έγγραφο με την επίσημη αναγνώριση του Τιμοθέου ως Αγίου) μέσα σε «...πεποικιλμένο...» με σεντέφι κιβώτιο και ταχύτατα συνδέθηκαν με ποικίλα θαύματα, ιδίως με την απομάκρυνση των ακρίδων και την προστασία από την πανώλη. Κατόπιν τούτου, η κάρα του αγίου μεταφερόταν και περιόδευε εκτός μονής, εκεί όπου υπήρχε ανάγκη, στα χωριά της Αττικής και την Αθήνα. Σε μεταγενέστερη εποχή, σε περιόδους ανασφάλειας, φυλασσόταν, μαζί με ό,τι πολύτιμο διέθετε το μοναστηριακό σκευοφυλάκιο, στην «κρυψώνα» του μεγάλου αθηναϊκού μετοχίου της μονής, την Αγία Δύναμη. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Η ΝΕΑ ΤΑΙΝΙΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΡΑΝΤΑΡ Π.Β.Κ.

Η ΝΕΑ ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΤΑΙΝΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΑΣ ΜΟΝΗ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΕΔΩ:

ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ

GOOGLE MAP ΑΠΟΨΗ ΜΟΝΗΣ